Chúng ta nhận thức thế giới theo cách riêng của mình

Giả sử bạn có chuyến đi leo núi với một nhóm bạn bè. Với bạn, đó là một chuyến đi thật thú vị và dễ chịu, cơ thể bạn cảm thấy thoải mái, bạn thưởng ngoạn phong cảnh, hứng khởi trong từng bước chân. Nhưng một người khác trong đoàn có thể đang mệt mỏi vì bị ốm hay đau đớn vì những vết phồng rộp. Với họ, mỗi bước chân đều rất khó nhọc dù họ vẫn quyết tâm. Cùng một đoàn bộ hành song mỗi người lại có một trải nghiệm khác nhau. Vậy sự thật ra sao? Thực ra, mỗi trải nghiệm đều cần được tôn trọng cũng như cần được buông xả một cách bình đẳng, nghĩa là ta không nên bám chấp vào trải nghiệm của mình hay của người. Bởi tâm lý, cảm xúc của mỗi người đều có thể thay đổi trong chốc lát, do vậy việc bám chấp rằng trải nghiệm của người này hay người kia là đúng hay sai đều không có nghĩa lý gì.

Đây chỉ là một ví dụ đơn giản, nhưng khi để bản ngã thống trị tâm, chúng ta sẽ mất đi khả năng nhìn nhận sự việc một cách đa chiều. Như chúng ta đã biết, bản ngã vốn ưa cứng nhắc, bảo thủ hơn thay đổi linh hoạt, cởi mở. Chúng ta thường cho rằng quan điểm cá nhân mạnh mẽ cũng đồng nghĩa với cái tôi nổi bật và có cá tính. Thêm nữa, việc nhìn nhận vấn đề một cách khách quan đôi khi lại khiến ta có cảm giác mình là người dễ dàng, không chính kiến, nên ta cần giữ vững lập trường, quan điểm hơn việc không nhận ra những khả năng tích cực này ở mình. Bởi vì, những người sẵn sàng xem xét sự việc từ các góc độ khác nhau thường là những người luôn sẵn lòng lắng nghe. Ở họ ta luôn tìm thấy sự chia sẻ, cảm thông!

Tất nhiên, chẳng có gì sai trái khi chúng ta có những niềm tin hay quan điểm của riêng mình trong cuộc sống – tất cả những điều này khiến chúng ta là những cá nhân riêng, mỗi người một vẻ. Mọi ký ức và trải nghiệm đều nằm trong tâm, điều mấu chốt là chúng ta phải nhận thức được sự tồn tại của lăng kính bản ngã. Chúng ta hoàn toàn có thể điều chỉnh góc nhìn hoặc thay thế chúng, nhất là khi cảm thấy lo âu phiền não trên bước đường đời.
(Khai thị của Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Drukpa)