Hành trình Tôn giả Nan Đà tu tập để đoạn diệt sắc dục

Tôn giả Nan Đà là vị vương tử con Di mẫu của Đức Phật và Vua Tịnh Phạn, tức cùng cha khác mẹ với Đức Phật.

Trước khi Đức Phật về thăm hoàng cung vài ngày, vua Tịnh Phạn đã cho tổ chức lễ thành hôn, nhận cung điện mới và phong tước cho Hoàng Tử Nan Đà rất trọng thể.

Vì sự kính phục người anh cả vô cùng lớn lao, nên Hoàng Tử Nan Đà luôn luôn ở gần Đức Phật. Sau khi Đức Phật thụ thực do Vua Tịnh Phạn cúng dàng xong, Đức Phật trao bình bát cho Hoàng Tử Nan Đà. Do sự kính ngưỡng, nên Hoàng Tử lặng lẽ ôm bình bát đi theo sau.

Tân nương của Hoàng Tử Nan Đà là Tôn Đà Lợi (Janapada Kalyani) nghe thuật lại thì nước mắt tuôn rơi, vội vã chạy theo gọi: “Hoàng Tử, Hoàng Tử! Hãy trở lại với thiếp, không có chàng thì thiếp chết mất!”.

Tiếng gọi đầy tình yêu thương của Tôn Đà Lợi làm cho Hoàng tử cảm kích thấm thía quay đầu nhìn lại người vợ đẹp của mình, nhưng vì sự kính ngưỡng và đang phải cầm cái bình bát của người anh tôn quý, nên Hoàng Tử không dám trao trả bình bát cho Đức Phật mà đành phải tiếp tục đi theo. Cứ thế Hoàng Tử ôm bình bát theo sau Đức Phật về đến vườn Thượng Uyển là nơi Đức Phật tạm ngự.

Khi tới nơi rồi, đức Phật hỏi Hoàng Tử có muốn trở thành bậc Thánh thì nên xuất gia theo Ngài tu hành. Vì đã thấy tận mắt Đức Phật thần thông biến hóa, vì sự kính trọng sâu xa đối với người anh cả lại là một vị Phật, nên Hoàng Tử Nan Đà đã đồng ý thọ lễ xuất gia cùng với một số các Hoàng thân khác như A Nan Đà, A Na Luật, La Hầu La v.v….

Nhưng chỉ được vài hôm, tôn giả cảm thấy nhớ nhung khôn tả nếp sống vương giả, nhất là vị tân nương mới cưới. Tôn giả nhất định hoàn tục nên tìm đến Đức Thế Tôn ngỏ ý:

- Bạch Thế Tôn! Con không thể nào tiếp tục đời sống xuất gia trong sạch như vỏ ốc được. Bất cứ lúc nào và ở đâu con cũng nhớ đến hình bóng diễm lệ của tân nương. Con còn nhớ rõ lúc con theo Thế Tôn ra khỏi kinh thành, nàng hối hả chạy theo tóc chải được một nửa, lệ tuôn đầy má gọi con. Con lo ngại cho nàng quá!

Ðể khuyến khích người em trẻ tuổi, Đức Phật bèn dùng thần thông cho Nan Ðà được trông thấy hình bóng của một số thiên nữ trên cung trời Ðâu Suất. Sau đó Ngài hỏi Tôn giả:

- Này Nan Ðà, những tiên nữ này có đẹp bằng tân nương của Thầy không?

Tôn giả bối rối:

- Bạch Thế Tôn! Tân nương Tôn Đà Lợi của con tuy là đẹp sắc nước nghiêng thành nhưng so với các thiên nữ, nàng vẫn kém xa.

- Vậy thì, này Nan Ðà! Nếu Thầy cố gắng tu hành không đòi hoàn tục nữa thì khi nào đắc đạo, Như Lai hứa sẽ đền bù cho 500 thiên nữ xinh đẹp như thế. Còn về phần tân nương, Thầy đừng lo lắng gì cho nàng ta hết, phụ hoàng và triều đình sắp xếp cho nàng tìm chỗ trao thân gửi phận xứng đáng cả rồi.

- Bạch Thế Tôn, con rất an tâm khi được chuẩn hứa như thế. Con sẽ ở lại tu tập để được 500 thiên nữ và không đòi về hoàng cung nữa.

Và tôn giả Nan Ðà ở lại tinh cần tu tập, không bao lâu, Ngài đắc quả A La Hán.

Khi về gặp Đức đạo sư để báo cáo thành quả tốt đẹp của mình, Tôn giả cung kính thưa:

- Bạch Thế Tôn, xin Ngài hủy bỏ lời hứa sẽ đền cho con 500 thiên nữ.

- Lành thay! Lành thay! Nan Ðà, Như Lai rất hoan hỷ khi hủy bỏ một lời hứa như thế.

Trưởng lão kệ còn ghi lại bài thơ của Tôn giả, sau khi đắc đạo như sau:

“Có một thuở nào

Vừa dễ duôi vừa nông cạn

Tâm trí của ta

Chỉ chăm chú lòng can đảm được biểu hiện bên ngoài

Ta thật nhẹ dạ và nông nổi

Tất cả những tháng ngày đều bị tiêu phí.

Trong nhục dục phóng đãng và si tình

Nhưng

Nhờ lòng từ bi quảng đại

Cùng sự khôn khéo của Đức Thế Tôn

Ta đã được dẫn dắt

Từ hoàng cung đến đời sống thanh cao này

Nhờ thế

Ta được thoát ra khỏi vòng sinh tử

Triền miên và chứng đạt Niết bàn”.
 

(Nhóm ĐBT biên soạn)