Một đêm và một ngày trên miền đất Tây Thiẻn

Khai đàn khi trời đã tối, tạ đàn lúc bình minh ngày Quốc khánh. Giữa hai thời khắc ấy, 40 người dành hơn 16 giờ trên tọa cụ, cùng trì tụng những lời nguyện hướng đến quốc thái dân an, tiêu trừ chướng ngại và bình an cho những vùng đất đang chịu thiên tai.

Tối 31/8, khi nhiều gia đình bắt đầu kỳ nghỉ lễ, tại Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên, tiếng chuông khai đàn được thỉnh lên.
Bốn mươi người lặng lẽ vào chỗ.
Có người xin nghỉ việc mới thu xếp lên được. Có người gửi con cho ông bà. Có người sức khỏe không tốt nhưng vẫn cố gắng theo trọn các thời khóa.

Không có sân khấu, không có phần nghi lễ dành cho người xem. Trong không gian của bảo tháp, tiếng tụng niệm bắt đầu khi trời đã tối và tiếp nối qua một đêm, một ngày.
Khóa chuyên tu kéo dài đến sáng 2/9 — khép lại đúng ngày Quốc khánh.
Nơi những lời nguyện cho đất nước đã có từ lâu
Có một điều đáng nói trước khi kể về khóa tu: địa điểm.

Tây Thiên không chỉ là một vùng núi của dãy Tam Đảo.
Trong đời sống tín ngưỡng của người Việt, vùng đất này từ lâu gắn với Quốc Mẫu Tây Thiên Lăng Thị Tiêu. Theo truyền thuyết dân gian, bà có công giúp Vua Hùng trong việc dựng nước, giữ nước và được nhân dân nhiều đời tôn kính, phụng thờ.

Bởi vậy, hành trình về Tây Thiên trong tâm thức của nhiều thế hệ không chỉ là một chuyến đi lễ. Đó còn là hành trình hướng về những ước nguyện rất gần gũi của người Việt: đất nước bình yên, nhân dân an lạc, mùa màng thuận hòa.

Tây Thiên đồng thời là vùng đất mang nhiều dấu ấn Phật giáo lâu đời. Qua thời gian, tín ngưỡng bản địa và đời sống Phật giáo cùng hiện diện trên miền núi này, tạo nên một không gian văn hóa tâm linh đặc biệt.
Ngày nay, trên miền đất ấy có Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên.

Trong truyền thống Kim Cương thừa, bảo tháp không chỉ được nhìn như một công trình kiến trúc. Hình thể, phương hướng và các tầng biểu tượng của bảo tháp gắn với Mandala — biểu tượng về thế giới giác ngộ và con đường chuyển hóa thân, khẩu, ý của người thực hành.

Không phải thời khắc nào cũng đem lại cảm giác an lạc. Có những lúc chỉ còn sự lặp lại, mỏi mệt và việc tiếp tục ngồi yên.
Ngày hôm ấy, 40 người tiếp tục các thời khóa.
Không ai bỏ về.

Hai chữ “quốc thái dân an” trong ngày Quốc khánh

Lễ tạ đàn diễn ra vào sáng 2/9.
81 năm trước, ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đằng sau ngày độc lập ấy là một lịch sử dài của chiến tranh, mất mát và những thế hệ đã hy sinh để bảo vệ đất nước.

Với thế hệ hôm nay, hòa bình đôi khi hiện diện bằng những điều rất bình thường.
Một buổi sáng có thể ngủ thêm một chút.
Một gia đình có thể đưa con đi chơi trong ngày nghỉ lễ.

Bốn mươi người có thể ngồi trên núi suốt hai đêm, chỉ bận tâm đến thời khóa tiếp theo và cái lưng đã bắt đầu mỏi.
Những điều bình thường ấy từng là ước mong rất lớn của nhiều thế hệ.
Quốc thái dân an.

Bốn chữ được đọc nhiều đến mức đôi khi người ta quên dừng lại để nghĩ xem chúng thực sự có nghĩa gì.

Có những thời điểm trong lịch sử, được sống trên một đất nước bình yên đã là điều con người phải trả bằng một cái giá rất lớn.
Và ở Tây Thiên có một sự tiếp nối đáng suy ngẫm.

Từ lâu, người Việt đã tìm về vùng núi này, nơi thờ Quốc Mẫu Tây Thiên, để gửi gắm những lời cầu cho đất nước và cộng đồng.
Ngày 2/9/2026, cũng trên miền đất ấy, 40 người kết thúc một khóa chuyên tu bằng lời nguyện hướng đến hòa bình và an lạc.

Lời cầu đã đi qua nhiều thế hệ.
Ngọn núi vẫn ở đó.
Chỉ những người đang cất lời cầu nguyện là thay đổi theo thời gian.

Sáng 2/9, công đức của khóa chuyên tu được hồi hướng cho đất nước thái bình, nhân dân an lạc, mưa thuận gió hòa; tưởng niệm và tri ân những người đã hy sinh để gìn giữ độc lập, hòa bình; đồng thời hướng đến những cộng đồng đang chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Khi đất, nước, lửa, gió mất cân bằng
Trong Sampa Lhundrup có phần lời nguyện liên quan đến những hoàn cảnh khi các yếu tố đất, nước, lửa và gió trở nên bất ổn.
Điều đáng suy ngẫm nằm ở cách lời nguyện nhìn vào sự bất ổn ấy.

Khi chứng kiến lũ lụt, hỏa hoạn hay thiên tai, phản ứng tự nhiên của con người là mong tai họa nhanh chóng chấm dứt.
Đó là một ước nguyện rất thật.

Nhưng trong cách nhìn của truyền thống thực hành, điều được hướng tới còn là sự điều hòa, để những yếu tố đang bất ổn trở lại trạng thái quân bình.

Cách nhìn ấy mở ra một tầng nghĩa khác.
Bởi đất, nước, lửa và gió không chỉ được nói đến như những yếu tố của thế giới bên ngoài.

Theo quan niệm Phật giáo truyền thống, chúng cũng là những yếu tố cấu thành thân thể con người.

Nước ngoài kia và nước trong thân.
Hơi ấm ngoài kia và hơi ấm trong thân.
Gió ngoài kia và hơi thở đang đi qua lồng ngực.
Đất dưới chân và phần vật chất tạo nên chính cơ thể này.

Nhìn theo cách ấy, khoảng cách giữa “thiên tai của người khác” và cuộc sống của mình dường như ngắn lại.

Nỗi khổ của một cộng đồng ở cách xa hàng nghìn cây số không còn hoàn toàn là câu chuyện của một nơi xa lạ.

Lời cầu nguyện, vì thế, cũng không dừng ở mong muốn tai họa biến mất.
Nó trở thành một lời nguyện cho sự quân bình được trở lại — bên ngoài và cả bên trong mỗi người.

Mười ba vòng quanh bảo tháp
Khi trời vừa sáng ngày 2/9, lễ tạ đàn kết thúc.
Sau nhiều giờ ngồi trên tọa cụ, đại chúng đứng dậy.
Mọi người bắt đầu nhiễu 13 vòng quanh Đại Bảo Tháp, vừa đi vừa trì tụng và cúng dường ánh sáng.

Trong truyền thống Phật giáo, nhiễu tháp là một pháp thực hành lâu đời. Người thực hành đi theo chiều thuận quanh bảo tháp với tâm kính ngưỡng, tỉnh thức và hướng thiện.

Nếu suốt hơn 16 giờ trước đó, phần lớn thời gian của khóa tu diễn ra trong tư thế ngồi, thì những vòng nhiễu tháp buổi sáng tạo nên một hình ảnh khác.

Sau những giờ tĩnh tại là chuyển động.
Sau một đêm dài, trời sáng.
Sau lời nguyện là những bước chân.
Bốn mươi con người nối nhau đi quanh bảo tháp trong buổi sáng Quốc khánh.
Mười ba vòng.
Rồi khóa tu khép lại bằng nghi thức phóng sinh và hồi hướng.
Mỗi sớm mai, mỗi hoàng hôn

Trong lời nguyện có một hình ảnh đẹp: sự hiện diện của Đức Liên Hoa Sinh được quán tưởng gắn với những thời khắc chuyển giao của ngày — bình minh và hoàng hôn.
Có lẽ hai thời điểm ấy cũng đặc biệt đối với chính đời sống con người.
Bình minh là lúc một ngày chưa thực sự bắt đầu.
Ta chưa mở hết những cánh cửa của công việc, chưa bước vào những trách nhiệm và vai trò sẽ theo mình suốt ngày dài.
Hoàng hôn lại là lúc mọi thứ bắt đầu chậm xuống.
Một ngày sắp được đặt lại phía sau.

Giữa hai khoảng thời gian ấy là đời sống thường nhật: công việc, gia đình, thành công, thất bại, bệnh tật, những dự định chưa thành và những điều bất ngờ không ai có thể biết trước.

Tu tập không thể chỉ nằm lại trên núi.
Cuối cùng, nó phải trở về chính đời sống ấy.

Sáng 2/9, 40 người rời Đại Bảo Tháp.
Người trở lại công việc.
Người trở về với gia đình.
Người mang theo một lời nguyện cho người thân đang bệnh.
Người chỉ đơn giản mang theo sự tĩnh lặng còn sót lại sau hai ngày gần như không rời thời khóa.
Không phải ai cũng có thể dành 16 giờ trên tọa cụ.
Nhưng điều còn lại sau một khóa chuyên tu có lẽ không nằm ở việc một người đã ngồi được bao lâu.

Điều quan trọng hơn là sau khi đứng dậy, người ấy mang điều gì trở lại cuộc sống của mình.
Khi trong nhà có người đau bệnh.
Khi một đêm thức giấc vì bất an.
Khi đứng trước một ngã rẽ chưa biết phải đi về đâu.

Hay đơn giản là vào một buổi sáng bình thường, khi mọi thứ vẫn đang yên ổn.
Có thể chính lúc ấy, người ta mới hiểu giá trị của hai chữ bình an mà mình đã cầu nguyện suốt những ngày trên núi.
Bốn mươi người đã tạ đàn ra về.

Còn Tây Thiên vẫn ở lại.
Như miền đất ấy đã ở đó qua nhiều thế hệ — tiếp tục đón những người tìm về, mang theo những lời nguyện của thời đại mình.

Nhân Quốc khánh 2/9, Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên thành kính nguyện cầu đất nước thái bình, nhân dân an lạc, mưa thuận gió hòa; tưởng niệm và tri ân những thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do và hòa bình của Tổ quốc; nguyện những vùng đất, cộng đồng và người dân đang chịu ảnh hưởng của thiên tai sớm vượt qua hoạn nạn, đời sống sớm trở lại bình an.