12. Kết luận

KẾT LUẬN

Từ trước đến đây, lược nói 100 pháp thì đã bao trùm Nhân và Pháp. Phàm phu chấp cả Nhân và Pháp đều thật có. Tiểu thừa chỉ chấp Pháp là thật có.

Trong Luận này nói: 8 món Tâm vương là tự thể của thức và hơn tất cả (nhất thế tối thắng cố). 51 món Tâm sở là phần sở hữu và tương ưng của thức (dữ thử tương ưng cố). 11 món sắc pháp là phần hình bóng, do Tâm vương và Tâm sở hiện ra (nhị sở hiện ảnh cố). 24 món Bất tương ưng hành là do ba phần: Tâm vương, Tâm sở và Sắc pháp, phân chia ngôi thứ sai khác mà giả lập (tam, phận vị sai biệt cố). 6 món vô vi là do 4 món hữu vi trên (Tâm vương, Tâm sở, Sắc pháp và Bất tương ưng hành) diệt hết mà hiện bày ra, tức là thật tính của thức (tứ, sở hiển thị cố).

Bởi thế nên biết: Người đời chấp “Nhân thật có” và “Pháp thật có” đều không ngoài thức. Do đó mà đức Thế Tôn nói:

“Tất cả Pháp không thật” (Vô ngã).