Đừng để một màn hình quyết định giá trị của mình

Bạn đang đọc bài thứ 3 trong chuỗi bài "Sức khỏe tinh thần trong đời sống hôm nay" 

Mạng xã hội giúp ta kết nối và học hỏi, nhưng cũng có lúc lấy đi giấc ngủ, sự tập trung và cảm giác bình an. Điều cần nhìn lại không phải chiếc điện thoại, mà là mối quan hệ của mỗi người với nó.

Một người mở điện thoại để hỏi thăm bạn. Vài phút sau, người ấy đã đi qua những bức ảnh đẹp, những thành tựu của người quen và vô số lời nhận xét của người lạ. Khi đặt điện thoại xuống, căn phòng vẫn vậy, nhưng lòng bỗng thấy mình thua kém.

Mạng xã hội giúp chúng ta giữ liên lạc, học hỏi, chia sẻ điều thiện và tìm thấy cộng đồng. Chính những bài viết của Đại Bảo Tháp cũng đến với nhiều người qua màn hình. Vì vậy, điều cần nhìn lại không phải sự tồn tại của mạng xã hội, mà là mối quan hệ của mình với nó.

Có lúc ta định xem một tin nhắn rồi ở lại rất lâu. Có lúc nhìn niềm vui của người khác mà quên rằng mình chỉ đang thấy một phần đời họ chọn đăng. Có lúc ngồi cạnh cha mẹ, con cái hoặc bạn bè mà tâm đã ở trong một cuộc tranh luận xa lạ. Chiếc điện thoại vẫn nằm trong tay, điều đang rời đi là sự hiện diện của mình.

Không phải cứ dùng mạng là “sống ảo”

Nghiên cứu về người trẻ cho thấy ảnh hưởng của mạng xã hội không giống nhau với tất cả: nội dung được xem, cách sử dụng, thời lượng, độ tuổi và hoàn cảnh của mỗi người đều quan trọng. Vì thế, sẽ không công bằng nếu nói cứ dùng mạng xã hội là “sống ảo”, hoặc mặc nhiên cho rằng nó làm mọi người suy giảm nhận thức.

Nhưng khi việc lướt màn hình liên tục lấy đi giấc ngủ, sự tập trung, các cuộc gặp mặt và cảm giác bình an, ta có lý do để đổi cách dùng.

Tâm mình đang rộng ra hay co lại?

Phật pháp nói đến việc chăm sóc tâm qua những gì đi vào mắt, tai và ý nghĩ. Ta có thể bắt đầu bằng một câu hỏi rất gần: “Sau khi xem nội dung này, tâm mình đang rộng ra hay co lại?” Nếu thấy mình ghen tị, bực bội hoặc sợ bị bỏ lại phía sau, xin đừng lập tức trách bản thân. Hãy nhận diện cảm giác ấy, đặt máy xuống một lúc và trở về với điều đang có mặt.

Một bữa cơm là dịp nhìn người ngồi trước mặt. Một con đường là dịp cảm nhận bước chân. Một tiếng chuông là dịp lắng nghe âm thanh đến, ngân lên rồi lặng đi. Không cần biến những giây phút ấy thành ảnh đẹp để chứng minh mình đã sống. Chúng có giá trị ngay khi mình thật sự có mặt.

Dùng mạng với một lời nguyện rõ ràng

Trước khi mở ứng dụng, quý Phật tử có thể tự hỏi: “Mình vào đây để làm gì?” Nếu để hỏi thăm một người, hãy hỏi thăm rồi dừng. Nếu để tìm thông tin, hãy tìm và kiểm tra nguồn. Nếu để nghỉ ngơi, hãy chọn nội dung giúp mình thư giãn mà không làm mất ngủ.

Khi thấy một người đang khổ, trước khi bình luận, hãy tự hỏi lời mình sắp viết có đem lại hiểu biết hay thêm một vết thương.

Nhà chùa mong những phương tiện hiện đại có thể trở thành phương tiện của sự kết nối và lòng từ bi. Một tin nhắn hỏi thăm chân thành, một lời nói đúng sự thật, một bài chia sẻ giúp người khác tìm được nơi nương tựa: tất cả đều có thể bắt đầu từ chính chiếc điện thoại ấy.

"Điều quan trọng là người cầm chiếc điện thoại còn nhớ trở về với tâm mình và với người đang ở bên cạnh."

THỰC HÀNH HÔM NAY

Chọn một bữa ăn không điện thoại. Trong ngày, dành thêm mười phút gặp hoặc gọi cho một người thân mà không vừa nói vừa lướt màn hình. Khi tay tìm đến điện thoại một cách vô thức, hãy dừng lại, thở một hơi, niệm thầm một câu Phật hiệu rồi mới quyết định có mở máy hay không. Tối đến, tự hỏi: “Hôm nay điều gì làm mình thật sự thấy được kết nối?”

Ban Biên tập Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên

Bài viết có thể bạn quan tâm:

Khi nỗi lo không chịu rời đi

Khi một người nói “con mệt quá”