Năm sắc màu, năm trí tuệ

Đứng ở cổng Đông lúc bình minh, bạn sẽ thấy màu xanh lam ấy không chỉ để nhìn. Nó đang nói với bạn về cách biến cơn giận thành một tấm gương sáng.

Có một cảm nhận rất riêng khi đứng tại cổng Đông của Đại Bảo Tháp vào lúc bình minh. Màu xanh lam của cổng đón ánh nắng đầu ngày, ánh lên trong trẻo giữa không gian còn tĩnh lặng.

Nếu đứng đủ lâu, đủ yên, bạn sẽ thấy trong lòng như có điều gì đang mở ra. Những giận dữ, bực bội nhẹ dần đi, khi ta dừng lại, lắng nghe hơi thở và nhìn rõ những xao động của chính mình.

Phiền não cũng là quặng vàng

Một điều sâu sắc của Kim Cương thừa: phiền não có thể được chuyển hóa thành trí tuệ. Như vàng nằm trong quặng, khả năng giác ngộ vẫn ở đó - chờ được nhận ra và tinh luyện bằng công phu tu tập.

Năm trí tuệ ấy được biểu trưng qua Ngũ Trí Phật, mỗi vị một phương, một màu:

• Trung tâm - màu trắng - Đức Phật Tỳ Lô Giá Na: vô minh chuyển hóa thành Pháp giới thể tính trí.
• Phương Đông - màu xanh lam - Đức Phật Bất Động: sân hận chuyển hóa thành Đại viên cảnh trí, sáng như tấm gương lớn.
• Phương Nam - màu vàng - Đức Phật Bảo Sinh: kiêu mạn chuyển hóa thành Bình đẳng tính trí.
• Phương Tây - màu đỏ - Đức Phật A Di Đà: tham ái chuyển hóa thành Diệu quan sát trí.
• Phương Bắc - màu xanh lục - Đức Phật Bất Không Thành Tựu: đố kỵ chuyển hóa thành Thành sở tác trí.

Một gương mặt không vẩn đục

Khi Đức Pháp Vương giao cho tôi quyết định màu sắc của bốn cổng mạn-đà-la, tôi hiểu đây không phải chuyện thẩm mỹ. Mỗi màu phải đứng đúng phương vị, mang đúng ý nghĩa giáo pháp.

Phương Đông đón mặt trời mọc. Ánh sáng đầu ngày trên sắc xanh lam khiến tôi nghĩ đến một tấm gương trong trẻo, phản chiếu mọi thứ rõ ràng mà không bị yêu ghét làm vẩn đục.

Hiểu hệ biểu tượng này, bạn sẽ “đọc” được không gian như đọc một bản nhạc: từ tường, cổng, cờ phướn đến hào quang các tôn tượng, mỗi sắc màu là một nốt, và tất cả cùng ngân lên một giai điệu.

Lungta - lời nguyện theo gió

Trong tất cả những hình ảnh ở Tây Thiên, có lẽ không gì lay động tôi bằng những dải cờ Lungta bay trong gió buổi sáng. Hàng trăm lá cờ ngũ sắc cùng phấp phới, mỗi khoảnh khắc mang một dáng vẻ khác.

Lungta nghĩa là “ngựa gió”. Trên cờ thường có hình con ngựa mang báu vật ở giữa, bốn linh vật ở bốn góc, cùng chân ngôn và lời cầu nguyện. Theo quan niệm truyền thống, mỗi lần gió làm cờ lay động, những lời nguyện tốt lành lại được gửi đi khắp không gian.

Người cầu nguyện đã rời đi từ lâu. Lời nguyện vẫn còn bay: mong chúng sinh bớt khổ, được bình an, gặp duyên lành.

Khi bạn đến Tây Thiên

Nếu có thể, hãy đến sớm và đứng ở cổng Đông lúc bình minh. Nhớ lại một điều gần đây làm bạn giận - rồi để sắc xanh lam ấy làm việc của nó.

Hồ Hương Thủy, cây cầu Đại Lạc, và điều Đức Pháp Vương làm khi lần đầu nhìn thấy mặt nước.

Bài sau: Hồ Hương Thủy và cây cầu bước qua

Xem lại bài trước TẠI ĐÂY.

Khám phá Kiến trúc Đại Bảo Tháp: hành trình giác ngộ trên đất Việt: daibaothapmandalataythien.org/ldp/kien-truc