Phẩm 18: Chịu nghiệp chướng, khổ đau thay người

Phẩm thứ mười tám

Chịu nghiệp chướng, khổ đau thay người

Gặp người, hạ tiện gia bần,

Ma xâm, bệnh trọng muôn phần khổ đau.

Bao nghiệp chướng, khổ đau ta thay chịu

Không khiếp nhược - là hạnh Bồ đề.

Trên đường thực hành Bồ tát đạo, chúng ta luôn nói rằng: ngã mạn phải được ngăn chặn, và điều này không được cản trở việc thực hành khiêm tốn, từ bi. Nếu có sự cản trở thì không tốt. Một số người có cách khiêm tốn theo kiểu tự ti mặc cảm. Họ thiếu sự tự tin, vì thế họ nói: “Tôi chả là gì và không là ai cả.” Khi không thể tự sách tấn trong tu tập, họ nói: “Tôi không có căn cơ nên không thể tu tập” hoặc “Tôi không phải là Hành giả tốt. Bồ tát đạo vĩ đại như thế trong khi tôi chỉ là kẻ bình thường”, đây quả là một cách suy nghĩ đầy bi quan và cũng là lời biện bạch. Về mặt tu tập, sự khiêm tốn không được trở thành bất kỳ sự tự ti mặc cảm đầy bi quan nào.

Nếu bạn bị ngược đãi bởi bạn nghèo, hoặc nếu bạn ốm đau về thân thể hay tâm lý, gặp phải những tổn hại hay đau đớn, những điều này cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tâm lý tự ti, mặc cảm. Bạn tự ti, mặc cảm vì bạn nghèo hoặc đau ốm, điều này cũng là sai. Kiểu tự ti, mặc cảm này chỉ dẫn đến thoái tâm. Cách tốt để có được tính khiêm tốn là chuyển hóa ngã mạn. Khiêm tốn thực sự có được khi ngã mạn hoàn toàn vắng bóng. Tự ti, mặc cảm không thể gọi là khiêm tốn.

Trên con đường Bồ tát, tất cả các loại ngã mạn về tài sản, về hình tướng, về danh vọng, sự giàu có..., đều cần được hành giả thực hành Bồ tát hạnh loại bỏ. Phẩm 19 tập trung nói về sự giàu có mà chúng ta phải kiểm soát.