Ơn Chúng sinh - Người nằm xuống là cha, là anh của ai đó

Mời các bạn đọc bài trước trong chuỗi bài "Tứ ân - Tri ân và Báo ân"

Trong nghĩa trang Trường Sơn có hơn một vạn ngôi mộ.

Nếu bạn dành cho mỗi ngôi mộ một phút để đứng lặng - bạn sẽ mất bảy ngày bảy đêm không ngủ mới đi hết.

Một vạn ngôi mộ. Một vạn người mẹ đã khóc. Một vạn mái nhà đã tắt đèn sớm hơn thường lệ vào cái đêm nhận giấy báo tử.

Chúng ta hay nói "hàng triệu liệt sĩ" - và con số ấy lớn quá đến mức nó thành ra trừu tượng, vì trừu tượng nên khó cảm nhận. Nhưng đạo Phật dạy chúng ta một điều rất quan trọng: Không có "hàng triệu". Chỉ có một người, rồi một người, rồi lại một người.

Mỗi ngôi mộ là một con người. Có một cái tên. Một khuôn mặt. Một giọng cười. Một thói quen ăn cơm hay chan canh trước. Một nỗi sợ giấu kín. Một người thương chưa kịp nói.

Khi bạn thấy được điều đó - bạn không còn "tưởng niệm" nữa. Bạn gặp.

Vì sao ơn này thuộc về tất cả chúng sinh?

Giáo lý Đại thừa và Kim Cương thừa có một quán chiếu rất sâu và cũng rất mãnh liệt: trong dòng luân hồi vô thủy vô chung, không một chúng sinh nào chưa từng là mẹ của ta.

Hãy thử ngồi yên và quán tưởng điều này trong mùa tháng Bảy:

Người lính trẻ nằm dưới tấm bia không tên kia - trong một kiếp nào đó - đã từng là mẹ của tôi. Đã từng bế tôi. Đã từng nhịn ăn cho tôi no. Và trong kiếp này, người ấy lại một lần nữa cho tôi tất cả - cho tôi cả mạng sống của mình, để tôi được ngồi đây, bình an thắp một nén hương.

Nếu quán tưởng ấy không làm tim bạn nghẹn lại, xin hãy quán lại lần nữa, chậm hơn.

Đây không phải văn chương. Đây là pháp tu. Nó phá vỡ bức tường giữa "người ta" và "mình". Nó biến lòng biết ơn từ một cảm xúc thoáng qua thành một sự chiêm nghiệm, một cái thấy không thể đảo ngược.

Tri ân không chỉ hướng về một phía

Và rồi, nếu bạn đi thêm một bước nữa trên con đường này - bạn sẽ chạm tới điều khó nhất, nhưng cũng là điều làm nên chiều sâu của đạo Phật:

Trong chiến tranh, không chỉ có người của một bên nằm xuống. Ở bên kia chiến tuyến cũng có những người mẹ khóc, cũng có những đứa trẻ lớn lên không cha, cũng có những chàng trai hai mươi tuổi chết trong sợ hãi và không hiểu vì sao mình phải chết.

Chúng ta tri ân, ghi nhớ và tôn vinh sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ dân tộc mình - điều đó là đạo lý, là cội nguồn, không gì lay chuyển. Và đồng thời, người con Phật cầu nguyện cho tất cả những ai đã ngã xuống trong khổ đau của chiến tranh, ở bất cứ đâu, thuộc bất cứ phía nào, được an lành, siêu thoát, không còn oán kết.

Bởi tâm từ bi không có biên giới. Bởi lời cầu nguyện chân thành không chọn phe. Bởi chiến tranh chỉ thực sự kết thúc khi hận thù được hóa giải trong lòng người sống.

Đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất của hai chữ hòa bình mà các anh đã đổ máu để có được.

Từ tri ân đến Bồ đề tâm

Lòng biết ơn, nếu chỉ dừng ở cảm động, sẽ tan như khói hương.

Nhưng nếu bạn để nó đi sâu, nó sẽ chuyển hóa thành một thứ khác - thành Nguyện: "Vì tất cả những người đã cho tôi sự sống này, tôi nguyện dùng đời mình để làm điều lợi lạc."

Khoảnh khắc bạn nghĩ được câu đó, dù chỉ một lần, dù còn yếu ớt - đó là khoảnh khắc Bồ đề tâm nảy mầm.

Và có lẽ, đó là món quà đẹp nhất bạn có thể đặt lên phần mộ của một người đã ngã xuống.

Mời Quý vị đón đọc bài tiếp theo: Bài 4: Bàn thờ nhỏ trong nhà bạn cũng là một đàn tràng