Muốn khoẻ mạnh và sống lâu, hãy bắt đầu từ tâm

PHÁP TU PHẬT DƯỢC SƯ

Sự hợp nhất giữa Trí tuệ và Từ bi trên con đường chăm sóc thân – tâm

Trích đoạn Bài Pháp thoại của Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa giảng tại Pháp hội Dược Sư – Đại Bảo Tháp Mandala Tây Thiên, ngày 27 tháng 4 năm 2026

1. Pháp tu Phật Dược Sư và ý nghĩa của một đời sống khoẻ mạnh

Theo lịch trình và chương trình tu học, hôm nay là ngày chúng ta cùng nhau tu tập theo pháp Đức Phật Dược Sư. Sáng nay, chúng ta đã có một thời pháp về Ngài. Như quý vị đã biết, pháp tu Phật Dược Sư là pháp môn để chữa lành bệnh tật, để có một đời sống khoẻ mạnh và để được trường thọ với một sức khoẻ tốt.

Sống lâu mà không khoẻ mạnh thì chẳng có ý nghĩa gì. Sống lâu nhưng bệnh tật triền miên, đau yếu kéo dài — đó đâu phải là cách sống lâu tốt đẹp. Bởi vậy, trường thọ là điều rất quan trọng, nhưng đồng thời phải đi kèm với sức khoẻ — đó mới chính là điểm mấu chốt.

Chúng ta cần phải biết chăm sóc sức khoẻ của chính mình. Và để chăm sóc được sức khoẻ, có rất nhiều sự hỗ trợ mà chúng ta cần thọ nhận — từ chư Phật, chư Bồ Tát, và từ các vị địa thần. Bên cạnh đó, chính bản thân mỗi người cũng phải biết chăm lo cho cuộc sống và sức khoẻ của mình: hãy ăn uống đúng cách, ngủ đủ giấc — ít nhất bảy tiếng mỗi đêm — và thực hiện đầy đủ những điều cần thiết để sức khoẻ luôn được duy trì ở trạng thái tốt nhất. Sống lâu, nhất thiết phải đi đôi với sống khoẻ.

2. Chăm sóc sức khoẻ từ bên ngoài và từ bên trong

Có rất nhiều cách để chúng ta có được một thân thể khoẻ mạnh. Trước hết, chúng ta có thể đón nhận sự gia trì từ chư Phật, chư Bồ Tát và các vị địa thần. Một con đường vô cùng quan trọng khác chính là sống đúng đắn: ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc, biết vận dụng các yếu tố trong đời sống một cách khoa học.

Như vậy, xét về phương diện bên ngoài, chúng ta phải biết chăm sóc thân thể, có một giấc ngủ ngon, ăn uống lành mạnh và giữ cho tinh thần không bị căng thẳng. Tất cả những điều ấy chính là sự hỗ trợ thiết yếu cho sức khoẻ. Đó là một trong những cách giúp ta sống khoẻ.

Cách thứ hai, sâu sắc hơn, là sống khoẻ mạnh từ bên trong. Nghĩa là tâm phải được thư giãn, tâm cần được nuôi dưỡng trong chánh niệm nhiều hơn nữa — tâm phải có chánh niệm, an lạc và vắng bóng căng thẳng. Căng thẳng không nên có mặt trong đời sống chúng ta. Sân hận, dục vọng, ganh tị, kiêu mạn — tất thảy những thứ ấy đều khiến chúng ta hao mòn, suy nhược và mất đi sức khoẻ.

Bởi vậy, những thứ ấy cần được nhận diện, cảnh giác và dần dần làm cho lui giảm thông qua việc thực hành các pháp môn của chư Bồ Tát và chư Phật — chẳng hạn như pháp tu Đức Quán Thế Âm với chân ngôn OM MANI PADME HUM, hay chân ngôn OM TARE TUTTARE TURE SOHA của Đức Tara. Tất cả những pháp tu ấy, từng chút từng chút một, sẽ làm cho tâm ta an lạc hơn, bớt sân hận, bớt tham dục, bớt ganh tị, bớt kiêu mạn. Tâm không còn bị nhiễu loạn nữa, và nhờ đó sức khoẻ cũng được cải thiện, được chăm sóc một cách trọn vẹn.

3. Phương diện tối thượng — Đại Viên Cảnh Trí và Tâm Từ Bi

Đó là phương diện bên trong. Còn phương diện bí mật, hay nói cách khác là phương diện tối thượng, chính là thực hành pháp Đức Phật Dược Sư. Đức Phật Dược Sư phải được nhìn nhận như là sự hợp nhất giữa năng lượng và trí tuệ.

Trí tuệ ở đây chính là Đại Viên Cảnh Trí — trí tuệ sáng trong như một tấm gương lớn. Với trí tuệ như tấm gương ấy, chúng ta phải nhìn thấy được lỗi lầm của chính mình, để không còn mãi mãi chỉ trích người khác, nói rằng người này xấu, người kia tệ, luôn nổi giận với người khác, với chúng sinh khác. Sở dĩ chúng ta hành xử như vậy là vì chúng ta đang thiếu vắng Đại Viên Cảnh Trí. Trong năm trí tuệ lớn của chư Phật, đây chính là trí tuệ mà chúng ta đang thiếu hụt nhiều nhất.

Vì lẽ đó, chúng ta được khuyên hãy phát triển Đại Viên Cảnh Trí — đại trí tuệ của chư Phật. Đó là phần trí tuệ. Bên cạnh trí tuệ là phần hành động, và phần hành động ấy chính là tâm từ bi — tinh tuý sâu xa nhất của Đức Phật Dược Sư.

Tâm từ bi rất cần được thực hành mỗi ngày. Tâm từ bi sẽ làm cho chúng ta khoẻ mạnh và đưa chúng ta đến gần hơn với sự hiểu biết về Đức Phật Dược Sư. Nếu chúng ta muốn thực hành để mang lại lợi lạc cho người khác qua chân ngôn của Đức Phật Dược Sư hay bất kỳ pháp môn nào, đều cần phải có lòng từ bi — bởi chính từ bi mới có thể giúp đỡ được mọi người, giúp đỡ được muôn loài chúng sinh, để bản thân ta ngày một an lạc hơn và hiểu biết hơn.

Bởi vậy, từ bi là điều quan trọng nhất. Và sự hợp nhất giữa từ bi và trí tuệ chính là pháp tu chân thật, là pháp tu tối thượng của Đức Phật Dược Sư.