Bardo - Vì Sao 49 Ngày Đầu Lại Đặc Biệt Quan Trọng?

Bạn đang đọc bài 5 trong chuỗi Hành Trình Ánh Sáng Drubwang

Trong những ngày sau khi một người thân qua đời, nhiều gia đình thường tụng kinh, làm việc thiện và hồi hướng công đức.

Không ít người hỏi:

“Vì sao lại là 49 ngày?”

“Trong khoảng thời gian ấy, người đã khuất đang ở đâu?”

“Những lời cầu nguyện của chúng ta có còn ý nghĩa không?”

Đó không chỉ là những câu hỏi của riêng Phật tử.

Đó là những câu hỏi rất tự nhiên của bất cứ ai từng trải qua sự chia ly.

Bardo không phải là một nơi chốn

Trong truyền thống Kim Cương Thừa, sau khi rời thân xác, dòng tâm thức bước vào một tiến trình được gọi là Bardo, thường được dịch là Trung Ấm.

Nhiều người hình dung Bardo như một thế giới ở đâu đó.

Thực ra, Bardo không được hiểu đơn thuần là một địa điểm.

Đó là một trạng thái chuyển tiếp của dòng tâm thức, giữa sự chấm dứt của đời sống này và sự tiếp nối theo nghiệp duyên.

Trong trạng thái ấy, tâm không còn hoạt động qua thân xác như trước, nhưng những tập khí, nghiệp lực và khuynh hướng đã được tích lũy trong suốt cuộc đời vẫn tiếp tục vận hành.

Chính vì vậy, giáo lý Bardo luôn nhấn mạnh đến việc chuẩn bị cho cái chết ngay từ khi còn đang sống.

Vì sao thường nhắc đến 49 ngày?

Theo truyền thống Kim Cương Thừa và nhiều truyền thống Phật giáo khác, giai đoạn Trung Ấm thường được nói đến với thời gian tối đa là 49 ngày.

Con số này không nên được hiểu như một giới hạn cứng nhắc áp dụng cho mọi trường hợp.

Điều cốt lõi là nhắc nhở rằng, sau khi thân xác chấm dứt, vẫn có một giai đoạn chuyển tiếp quan trọng, trong đó những trợ duyên thiện lành như cầu nguyện, tạo công đức và hồi hướng được xem là có ý nghĩa sâu sắc.

Vì vậy, các lễ thất, những thời kinh và các việc thiện được thực hiện trong khoảng thời gian này đều hướng đến việc hồi hướng công đức với tất cả lòng thành.

Điều gì quyết định hướng đi của dòng tâm thức?

Có người nghĩ rằng:

“Chỉ cần người thân cầu nguyện là đủ.”

Nhưng giáo lý Phật giáo dạy điều sâu sắc hơn.

Hướng đi của dòng tâm thức không do một yếu tố đơn lẻ quyết định.

Nó chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân duyên:

• Nghiệp đã tạo trong suốt cuộc đời;
• Những tập khí đã huân tập;
• Tâm niệm vào thời điểm cận tử;
• Và các trợ duyên thiện lành như sự cầu nguyện, hồi hướng công đức và sự gia trì của Tam Bảo.

Điều đó giúp chúng ta hiểu vì sao Phật giáo luôn khuyến khích sống thiện ngay từ hôm nay, thay vì chỉ chờ đến lúc cuối đời mới cầu mong một kết quả tốt đẹp.

Điều quý giá nhất trong Bardo là sự tỉnh thức

Theo các giáo lý về Trung Ấm, điều khiến dòng tâm thức đau khổ không chỉ là sự chia lìa với thân xác.

Mà còn là sự bối rối.

Sự bám chấp.

Sự sợ hãi.

Và không nhận ra bản chất của những gì đang hiện khởi.

Chính vì vậy, trong Kim Cương Thừa có những bài khai thị Trung Ấm được trì tụng với lòng từ bi, nhằm nhắc nhở dòng tâm thức:

“Đừng sợ hãi.”

“Hãy nhận ra ánh sáng của trí tuệ.”

“Đừng chạy theo những ảo ảnh do nghiệp lực dẫn dắt.”

Những lời khai thị ấy không phải là mệnh lệnh.

Đó là những lời chỉ đường đầy từ bi dành cho người đang bước qua một giai đoạn chuyển tiếp quan trọng.

Vì sao cần những pháp hội cầu nguyện?

Hãy hình dung một người đang đi trong màn sương dày.

Họ vẫn phải tự bước bằng đôi chân của mình.

Không ai có thể bước thay.

Nhưng nếu có một ngọn đèn soi đường,

một người dẫn lối,

hay một bàn tay động viên,

hành trình ấy sẽ bớt cô độc hơn rất nhiều.

Các pháp hội cầu nguyện trong Phật giáo cũng mang ý nghĩa như vậy.

Không thay thế nhân quả.

Không thay thế sự tu tập của mỗi người.

Nhưng trở thành những trợ duyên quý báu, được kết nối bằng lòng từ bi, công đức và sự gia trì của Tam Bảo.

Drubwang Jangwa – Đồng hành bằng ánh sáng của từ bi

Trong truyền thống Kim Cương Thừa, Drubwang Jangwa là một pháp hội được kiến lập với mục đích tạo nên những trợ duyên thù thắng cho người đã khuất.

Qua từng nghi quỹ, từng lời cầu nguyện và từng sự quán tưởng theo dòng truyền thừa, pháp hội hướng đến việc:

• phát khởi Bồ-đề tâm;
• thanh tịnh hóa những chướng ngại;
• khai thị cho dòng tâm thức;
• và hồi hướng mọi công đức đến tất cả hữu tình.

Điều đẹp nhất của pháp hội không nằm ở sự huyền bí.

Mà ở chỗ, nó quy tụ rất nhiều trái tim cùng hướng về một lời nguyện:

Nguyện cho tất cả chúng sinh đều được lìa khổ và gặp ánh sáng của giác ngộ.

Bài học dành cho người đang sống

Có lẽ…điều quan trọng nhất mà giáo lý Bardo muốn nói với chúng ta không phải là điều gì xảy ra sau khi chết.

Mà là:

Hôm nay chúng ta đang sống như thế nào?

Nếu mỗi ngày đều biết gieo nhân lành,

biết yêu thương,

biết tha thứ,

biết tích lũy công đức,

thì chúng ta cũng đang chuẩn bị cho chính hành trình của mình trong tương lai.

Người chuẩn bị tốt cho sự sống,

cũng là người chuẩn bị tốt cho cái chết.

Một lời nguyện cho hôm nay

Xin hãy dành một phút hồi hướng đến tất cả những người đã khuất.

Không chỉ người thân của mình.

Mà cả những người không còn ai nhớ đến.

Những người đã mất vì chiến tranh.

Thiên tai.

Dịch bệnh.

Tai nạn.

Hay những người ra đi trong cô độc.

Nguyện cho tất cả đều gặp được những nhân duyên thiện lành trên hành trình tiếp nối của dòng tâm thức.

Bởi lòng từ bi không bao giờ có biên giới.

Nam Mô A Di Đà Phật.