Cảm ơn cả những vết thương

Khi nghịch cảnh trở thành người thầy khắc nghiệt nhất - và tận tâm nhất

Ta biết ơn người thương mình thì dễ. Nhưng biết ơn cú vấp đã quật ngã ta? Biết ơn lần bị phản bội?

Kỳ 6 của chuỗi “Sống Biết Ơn”:  bài khó nhất của cả chuỗi, và cũng là bài chuyển hóa ta nhiều nhất.

Đây là loại biết ơn khó nhất - và cũng là loại làm ta trưởng thành nhiều nhất.

Biết ơn người yêu thương ta thì dễ. Nhưng biết ơn cú thất bại đã quật ngã ta giữa lúc tự tin nhất? Biết ơn người đồng nghiệp đã chơi xấu sau lưng? Biết ơn quãng thời gian thất nghiệp, khủng hoảng, hay những tháng ngày tối tăm nhất đời mình? Nghe gần như vô lý. Vậy mà nếu bạn nhìn lại thật thành thật cuộc đời mình, sẽ thấy một điều lạ lùng: những gì làm bạn lớn lên nhiều nhất thường không phải những ngày êm ả, mà chính là những vết thương.

Đạo Phật gọi đây là nghịch tăng thượng duyên - nghịch cảnh trở thành trợ duyên đẩy ta tiến lên. Viên ngọc trai sinh ra từ hạt cát làm con trai đau đớn. Thanh kiếm sắc bén là nhờ đã đi qua lửa và búa. Không có con đường tắt nào vòng qua khổ đau mà vẫn đến được trưởng thành. Cú sa thải có khi đẩy bạn đến đúng công việc bạn thật sự thuộc về. Người rời bỏ bạn có khi dọn chỗ cho người sẽ ở lại trọn đời. Lần vấp ngã ê chề dạy bạn bài học mà mọi lời khuyên êm ái đều không dạy nổi.

Nhưng ở đây cần một sự tinh tế, để không rơi vào thứ “tích cực độc hại” đang tràn ngập mạng xã hội. Ta không cảm ơn nỗi đau tự thân nó. Bị tổn thương, bị đối xử bất công, mất mát - những điều đó vẫn là điều ta ước đã không xảy ra, và ta không tô hồng chúng thành “may mắn”. Điều ta biết ơn là con người ta đã trở thành sau khi đi qua chúng: sự bền bỉ ta không ngờ mình có, lòng trắc ẩn với người khổ đau vì chính ta từng khổ, sự sáng suốt chỉ có thể mua bằng nước mắt.

Người từng gãy đổ rồi tự đứng dậy mang một vẻ đẹp mà người chưa từng ngã không có. Họ dịu dàng hơn, vì biết vết thương là gì. Họ vững hơn, vì biết mình sống sót được. Khi bạn biết ơn được cả những khúc quanh đen tối nhất của đời mình, bạn thôi làm nạn nhân của quá khứ - bạn trở thành người kể lại nó, từ một chỗ đứng cao hơn, bình an hơn.

(Nếu bạn đang mang một vết thương còn quá tươi mới, hãy thật nhẹ nhàng với chính mình. Có những nỗi đau cần thời gian, và cần cả sự nâng đỡ của người khác, trước khi ta đủ sức nhìn lại. Tìm đến một người bạn tin cậy hay một chuyên gia không phải là yếu đuối - đó là khôn ngoan.)

Thực hành hôm nay

Nghĩ về một khó khăn bạn đã đi qua (không phải nỗi đau đang giày vò bạn ngay lúc này). Viết vài dòng hoàn thành câu: “Nhờ đi qua điều này, mình đã học được / trở nên...” Bạn không cần cảm ơn nỗi đau. Chỉ cần nhìn cho rõ điều nó đã âm thầm gieo trong bạn.

Mời bạn đọc tiếp bài: Người ở bên bạn mỗi ngày, mà bạn khắc nghiệt nhất

Xem lại bài trước tại ĐÂY.