Kỳ 6: Giường không phải chiến trường

Bạn đang đọc kỳ 6 trong chuỗi bài Nương Giấc Ngủ Về Nhà

Người mất ngủ lâu ngày có một mối quan hệ rất lạ với chiếc giường của mình.

Cả ngày buồn ngủ rũ rượi. Ngồi trên ghế sofa xem tivi thì gà gật. Vậy mà vừa bước vào phòng ngủ, cả người bỗng tỉnh táo lạ thường, như thể có ai bật công tắc. Chiếc giường, qua hàng trăm đêm vật lộn, đã trở thành nơi thân quen với sự thức. Nằm xuống là tim đập nhanh hơn. Nhìn thấy gối là lo.

Đây không phải tưởng tượng. Thân ta học rất giỏi. Nếu giường là nơi ta trằn trọc hàng giờ, thân sẽ học rằng giường là nơi để trằn trọc. Tin tốt là: điều gì học được thì cũng học lại được.

Kiến: thôi thèm khát giấc ngủ

Trước khi làm gì, cần đổi cách nhìn. Người mất ngủ khao khát giấc ngủ như người khát nước. Nhưng giấc ngủ có một tính chất kỳ lạ: nó là thứ duy nhất càng đuổi càng chạy xa. Các bậc Thầy gọi đó là sức mạnh của sự bám chấp. Càng nắm chặt, càng tuột tay.

Vậy nên việc đầu tiên là thay đổi mục tiêu. Mục tiêu của đêm nay không phải là ngủ. Mục tiêu của đêm nay là "nghỉ". Nằm yên, thân buông, tâm có chỗ nương. Ngủ được thì tốt. Chưa ngủ được, thân vẫn đang phục hồi.

Hành: giữ giới với giấc ngủ

Trong các tu viện, tăng ni thức dậy cùng một giờ mỗi sáng, dù đêm trước ngủ ít hay nhiều. Không ai ngủ bù. Kỷ luật ấy không nhằm hành hạ thân, mà nhằm cho thân một nhịp để nương theo. Người mất ngủ có thể học điều đó. Và thật đáng chú ý: y học hiện đại cũng khuyên đúng những điều này.

• Thức dậy cùng một giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần. Đây là việc quan trọng nhất. Dù đêm qua ngủ được bao nhiêu, sáng nay vẫn dậy đúng giờ. Giờ thức dậy cố định là chiếc neo giữ nhịp ngày đêm của thân.

• Chỉ lên giường khi buồn ngủ. Không phải khi đến giờ, không phải khi mệt, mà khi mí mắt thật sự nặng.

• Giường chỉ để ngủ. Không làm việc, không đọc tin tức, không lướt điện thoại trên giường.

• Không ngủ bù dài ban ngày. Nếu thật sự cần, chợp mắt không quá 20 phút, trước 15 giờ.

Khi tỉnh dậy giữa đêm

Đừng nhìn đồng hồ. Chỉ một cái nhìn đủ khởi động cả cỗ máy tính toán. Hãy úp đồng hồ đi ngay từ đầu tối.

Đừng chống lại việc mình đang thức. Thử đổi thái độ: “Vậy thì đêm nay tôi có thêm một thời thực hành.”

Quay về chân ngôn, không quay về suy nghĩ. Đặt tâm lên chân ngôn đã chọn, và để hơi thở ra dài ra.

Nếu nằm khá lâu vẫn hoàn toàn tỉnh táo, hãy rời giường. Ra một góc khác, ánh đèn mờ, ngồi yên, trì chân ngôn hoặc đọc một cuốn sách nhẹ. Khi buồn ngủ trở lại mới quay về giường. Đừng xem đồng hồ để đếm; chỉ cần cảm thấy “mình đã nằm khá lâu rồi” là đủ, thường là chừng 20 phút.

Những tuần đầu, quý vị có thể thấy mệt hơn. Đó là thân đang học lại. Hãy kiên nhẫn như người tu hành giữ giới: không phải vì đêm nay có kết quả, mà vì biết rằng nhịp đều đặn sẽ đưa mình về.

Thực hành đêm nay
Chọn một giờ thức dậy và giữ nó 7 ngày liên tiếp. Úp đồng hồ. Nếu nằm lâu mà không ngủ được, rời giường một lúc rồi quay lại.

Nếu bác sĩ của quý vị đang áp dụng một phác đồ điều trị mất ngủ khác, xin theo hướng dẫn của bác sĩ. Không tự ý ngưng thuốc.

Từ Đại Bảo Tháp: Nhịp sống của người tu hành, dậy sớm đều đặn, công phu đúng giờ, là một món quà mà người đời thường có thể mượn về. Nếu có dịp tham dự khóa tu tại Đại Bảo Tháp, quý vị sẽ cảm nhận được thân mình dễ chịu thế nào khi được sống theo một nhịp đều.

Kỳ tới: Khi nỗi lo đến lúc nửa đêm

Xem lại kỳ trước TẠI ĐÂY.