Điều khó nhất: buông bỏ ngay trong tâm

Bạn đang đọc kỳ 10 của chuỗi 25 bài Mỉm cười bước qua cửa tử.

Buông bỏ vật ngoài thân đã khó, buông bỏ ngay trong tâm còn khó hơn. Nhưng chính đây là cánh cửa dẫn tới một trong những hiểu biết giải thoát nhất của toàn bộ giáo pháp.

Điều khó nhất: buông bỏ trong tâm

Buông bỏ bên ngoài đã khó, nhưng buông bỏ trong tâm còn khó hơn nhiều và mới là điều thật sự quan trọng.

Ngài lấy một ví dụ rất đời. Sau khi ly hôn, trên giấy tờ hai người không còn là vợ chồng. Vậy mà nghe tin người cũ đi chơi với ai đó, lòng ta vẫn nhói lên, vẫn giận. Ta có thể chẳng còn muốn quay lại, nhưng vẫn không chịu nổi. Điều đó cho thấy: đến tận lúc ấy, trong tâm ta vẫn chưa buông được ý niệm rằng người ấy “là của mình”. Khổ đau, suy cho cùng, bắt nguồn từ những ý niệm bám chấp trong tâm - những ý niệm mà không ai khác nhìn thấy, ngoài chính ta.

Hãy nhớ lại mà xem: trước khi gặp người bạn đời ấy, ta nào biết họ là ai, nào bận lòng vì họ. Mọi vương vấn chỉ xuất hiện về sau, khi tâm ta dựng lên quanh người ấy biết bao ý niệm. Cũng vậy, một chiếc điện thoại đắt tiền khiến ta thấy mình sang trọng nhưng nếu lạc giữa sa mạc, ta sẵn sàng đổi nó lấy một chén nước. Lúc ấy, điện thoại hay kim cương cũng chẳng còn nghĩa lý. Giá trị ta gán cho mọi thứ, hóa ra, nằm trong tâm ta, chứ không nằm nơi bản thân vật ấy.

Và đây chính là cánh cửa dẫn tới một trong những hiểu biết giải thoát nhất của toàn bộ giáo pháp này: không chỉ giá trị, mà cả hạnh phúc lẫn khổ đau, cả bạn lẫn thù, cả cái đẹp lẫn nỗi sợ - tất cả đều là phản chiếu của chính tâm ta. Đó là điều kỳ sau sẽ kể.

Lược trích từ cuốn “Mỉm Cười Bước Qua Cửa Tử” - biên soạn theo bài giảng pháp tu Đức Phật A Di Đà của Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Dokhampa.

Kỳ 11: Mọi thứ ta thấy đều do tâm phóng chiếu

Xem lại kỳ 9 tại đây