Điều gì còn lại khi thân xác không còn?

Bạn đang đọc kỳ 5 của chuỗi 25 bài Mỉm cười bước qua cửa tử.

Nếu thân này rồi sẽ tan rã, thì rốt cuộc 'ta' là gì? Đức Nhiếp Chính Vương ví thân như một quán trọ, còn tâm như người lữ khách dừng chân, để trả lời câu hỏi của thời đại.

Để hiểu cái chết, trước hết Đức Nhiếp Chính Vương mời chúng ta nhìn lại chính mình: con người ta được tạo nên từ những gì?

Câu trả lời, theo Ngài, gồm hai phần. Một phần là vật chất - đó là thân. Một phần là tinh thần - đó là tâm, ẩn náu bên trong thân ấy. Kinh sách vùng Himalaya có một hình ảnh đẹp để nói về mối quan hệ giữa hai phần này: thân ta tựa như một quán trọ, còn tâm là người lữ khách tạm dừng chân nơi quán trọ ấy. Khi ta chết, người lữ khách rời đi, để lại quán trọ phía sau. Đó là lý do trong ngôn ngữ vùng Himalaya, thân được gọi bằng một chữ mang nghĩa “cái được bỏ lại” - bởi đến lúc tâm cất bước, ta buộc phải để thân xác này ở lại, dù ta từng yêu quý nó đến nhường nào.

Một câu hỏi của thời đại

Nhiều người trẻ ngày nay không quen với cách nghĩ ấy.

Họ cho rằng tâm chẳng qua chỉ là sản phẩm của các tế bào thần kinh, của những xung điện trong não bộ - sinh ra cùng thân, và tắt lịm cùng thân. Đức Nhiếp Chính Vương không bác bỏ khoa học. Ngài chỉ mời ta suy ngẫm sâu hơn một chút, bằng chính quy luật mà khoa học cũng thừa nhận: quy luật nhân quả. Mọi sự vật trên đời này đều có nguyên nhân từ trước; không gì tự nhiên xuất hiện cả.

Ngài lấy một ví dụ rất đỗi đời thường: quả cam ta đang cầm trên tay. Nó không tự nhiên hiện ra trong siêu thị, cũng chẳng có vị thần nào đặt nó vào giỏ cho ta. Truy ngược lại, ta sẽ thấy cả một chuỗi nhân duyên: người nông dân gieo hạt, chăm bón, thu hoạch; rồi nắng, mưa, đất, nước; rồi xe cộ, kho bãi, người bán hàng. Bao nhiêu điều kiện hội tụ, quả cam mới đến được tay ta. Thân ta cũng vậy - về cơ bản, thân này do cha mẹ sinh ra. Điều đó hầu như ai cũng đồng ý. Nhưng nếu thân do cha mẹ sinh, thì câu hỏi đặt ra là: còn tâm ta, dòng ý thức này, bắt nguồn từ đâu?

Lược trích từ cuốn “Mỉm Cười Bước Qua Cửa Tử” - biên soạn theo bài giảng pháp tu Đức Phật A Di Đà của Đức Nhiếp Chính Vương Gyalwa Dokhampa.

Kỳ 6: Dòng tâm tương tục và vì sao điều đó quan trọng

Xem lại kỳ 4 tại đây